امور مالی غیر متمرکز (DeFi) چیست؟

زمان مطالعه: 15 دقیقه

 

امور مالی غیرمتمرکز یا به اختصار زبان انگلیسی دیفای (DeFi) به اکوسیستمی از اپلیکیشن های مالی که روی شبکه های بلاکچینی سوار شده اند گفته می‌شود. به طور دقیق تر اصطلاح امور مالی غیرمتمرکز به فعالیتی گفته می‌شود که منجر به ایجاد اکوسیستمی از خدمات مالی شفاف و بی‌نیاز از مجوز و متن باز شده است. این اکوسیستم برای همه در دسترس بوده و توسط یک قدرت مرکزی اداره نمی‌شود. کاربران در این اکوسیستم بر دارایی های خود کاملاً کنترل دارند و از طریق اپلیکیشن های همتا به همتا و غیرمتمرکز با یکدیگر تعامل می‌کنند.

مزیت اصلی DeFi دسترسی بی واسطه و مستقیم به خدمات مالی است، به خصوص برای افرادی  که به سیستم اقتصادی جاری دسترسی ندارند. مزیت بالقوه دیگر DeFi چارچوب مدولاریست که روی آن بنا شده، یعنی برنامه های اشتراکی DeFi که روی بلاکچین های عمومی ارائه شده اند و به طور بالقوه خدمات، محصولات و بازارهای مالی کاملاً جدیدی را ایجاد می‌کنند.  این مقاله آشنایی جامعی از DeFi ، کاربرد های بالقوه، تعهدات و محدودیت هایش را ارائه می‌کند.

 

برترین مزیت های DeFi چیست؟

سیستم مالی سنتی به سازمان هایی همچون بانک ها به عنوان واسطه و برای قانون گذاری به مراکز قضایی متکی است. برنامه های DeFi به هیچ واسطه یا قانون گذاری نیاز نداشته و کدنویسی های انجام شده اختلافات احتمالی را حل و فصل می‌کنند. بنابراین کاربران در کمترین زمان کنترل سرمایه‌هایشان را به دست می‌آورند. این ویژگی هزینه‌های مرتبط با فراهم کردن و استفاده از این محصولات را کاهش داده و سیستم اقتصادی با اصطحکاک بسیار کمتر فراهم می‌کند.

چون این خدمات مالی جدید روی بلاکچین ها مستقر شده اند نقاط ضعف عمده از بین رفته است و چون اطلاعات روی بلاکچین ثبت و میان هزاران نود تقسیم شده، فرآیند سانسور اطلاعات یا از کار انداختن خدمات، پیچیده تر از آن است که بتوان آن را عملی کرد. همچنین چارچوب برنامه های DeFi اغلب پیش ساخته است، بنابراین مستقر کردن آن بسیار ساده تر و به مراتب امن تر است.

یکی دیگر از مزایای چشمگیر چنین اکوسیستم متن بازی دسترسی راحت برای افرادی است که به هیچ خدمات مالی دیگری دسترسی ندارند. از آنجا که یک سیستم اقتصادی معمولی به سود حاصل از واسطه گری ها متکی است، خدمات آن معمولاً در مناطقی ارائه نمی‌شود که جامعه کم درآمدتری دارد . اما با امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) هزینه‌ها به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد و افراد کم درآمد نیز می‌توانند از خدمات پولی گسترده تری بهره ببرند. 

کاربرد های بالقوه DeFi چیست؟

وام دادن و  وام گرفتن

پروتکل های باز وام دهی یکی از محبوبترین انواع کاربردهای DeFi است. وام دهی غیرمتمرکز و به صورت متن باز نسبت به سیستم عادی مزایای بیشتری دارد. این مزایا شامل تسویه حساب فوری، امکان وثیقه گذاری دارایی های دیجیتال، بدون چک اعتباری و قابلیت استاندارد سازی بالقوه در آینده می‌شود.

خدمات وام‌ دهی روی بلاکچین‌های عمومی ساخته شده‌اند، درنتیجه میزان اعتماد لازم برای وام دهی کاهش یافته و فرآیند وام دهی با شیوه‌های تأییدی بیمه شده که رمزنگاری شده‌اند. قرارگرفتن مراکز وام‌دهی روی بلاکچین خطرات مرتبط با طرفین معاهده را کاهش داده، وام دهی را ارزان تر، سریع تر و برای افراد بیشتری قابل دسترس‌تر می‌کند.

 

 

 

خدمات بانکی و پولی

با توجه به تعریف DeFi  کاربردهای آن در زمینه امور مالی است، پس به طور واضح خدمات پولی و بانکی یکی از این کاربرد ها محسوب می‌شود و می‌تواند شامل صدور استیبل کوین، رهن و بیمه باشد. به دلیل اینکه صنعت بلاکچین در حال پیشرفت است، در مورد ساخت استیبل کوین ها کار تخصصی تر می‌شود.

استیبل کوین ها یا ارزهای دیجیتالی که قیمتی ثابت دارند، نوعی دارایی دیجیتال هستند که معمولاً به یک دارایی در دنیای واقعی وابسته اند و اغلب به آسانی به صورت دیجیتالی منتقل می‌شوند. زمانی که قیمت رمزارزها به سرعت نوسان می‌کند، از استیبل کوین‌های غیر‌متمرکز می‌توان به صورت روزانه به عنوان پول نقد دیجیتالی استفاده کرد که توسط مرجع مرکزی صادر و نظارت نمی‌شود.

وام گرفتن به شیوه سنتی عمدتاً به دلیل واسطه هایی که می‌خواهند درگیر شوند، زمان بر و  پر هزینه است. با به کارگیری قراردادهای هوشمند، کارمزدهای قانونی و پذیره نویسی می‌تواند میزان قابل توجهی کاهش یابد. همچنین ارائه بیمه روی بلاکچین‌ می تواند ضرورت حضور واسطه ها را کمتر کرده و موجب توزیع ریسک بین بسیاری از شرکت کنندگان شود. درنتیحه منجر به ارائه خدمات با کیفیت معادل ولی حق بیمه کمتر شود.

بازارهای غیرمتمرکز

ارزیابی این دسته از برنامه ها اغلب چالش برانگیز است ،چرا که فضای اصلی برای نوآوری های مالی در این بخش از DeFi فراهم شده است. مسلماً صرافی های غیرمتمرکز (DEX) از مهمترین کاربردهای DeFi هستند و به کاربران این امکان را می‌دهند تا دارایی های دیجیتال را بدون نیاز به وجود واسطه‌ای معتمد (صرافی) معامله کنند. معاملات مستقیماً با کمک قراردادهای هوشمند بین کیف پول های کاربران انجام می شود. صرافی های غیرمتمرکز (DEX) هزینه تعمیر و نگهداری کمتری داشته و معمولاً نسبت به صرافی های متمرکز کارمزد معامله کمتری دارند.

همچنین می توان به کمک فناوری Blockchain  امکان تملک طیف وسیعی از ابزارهای مالی متعارف را فراهم کرد. این برنامه ها روشی غیرمتمرکز در اختیارتان می‌گذارند که ضرورت وجود متولیان را کمتر می‌کند و نقاط ضعف را از بین می‌برد. به عنوان مثال با پلتفرم های صدور توکن‌های امنیتی  می‌توان ابزارها و منابع لازم را برای ناشران فراهم کرد تا اوراق بهادار توکنیزه شده با پارامترهای قابل تنظیم روی بلاکچین ارائه کنند. پروژه های دیگر می‌توانند امکان ایجاد دارایی های مصنوعی، بازارهای پیش بینی غیرمتمرکز و موارد دیگر بسیاری را فراهم کنند.

نقش قرار دادهای هوشمند در Defi چیست؟

بیشتر کاربردهای غالب و بالقوه امورمالی غیرمتمرکز شامل ایجاد و اجرای قراردادهای هوشمند است. یک قرارداد معمولی برای تعیین شرایط ارتباط بین طرفین قرارداد از اصطلاحات حقوقی استفاده می‌کند در حالی که، یک قرارداد هوشمند برای این امر از کدنویسی استفاده می‌کند. شرایط در قراردادهای هوشمند به صورت کد نوشته شده‌اند، در نتیجه توانایی اجرای آن‌ها را از طریق کدنویسی دارند. این امر به نحو مطمئنی امکان اجرا و اتوماسیون تعداد زیادی از فرآیندهای تجاری را فراهم می‌کند که در حال حاضر اکثراً به نظارت غیر مکانیزه نیاز دارند.

استفاده از قراردادهای هوشمند سریعتر و آسان تر است و ریسک را برای طرفین قرارداد کاهش می‌دهد.  اما از طرف دیگر قراردادهای هوشمند ریسک های دیگری به همراه دارند. از آنجا که امکان بروز اشکال و آسیب‌پذیری در کدنویسی وجود دارد، ممکن است ارزش و نکته‌ای که در قراردادهای هوشمند قفل شده است در معرض خطر قرارگیرند.

دیفای با چه چالش‌هایی رو به رو است؟

عملکرد ضعیف:

بلاکچین ها ذاتاً کندتر از همتای متمرکز خود هستند و این ویژگی به برنامه های ساخته شده روی آنها نیز منتقل می‌شود. توسعه دهندگان برنامه های DeFi باید این محدودیت‌ها را در نظر بگیرند و محصولات خود را بر این اساس بهینه کنند.

ریسک بالای خطای کاربر:

برنامه های DeFi مسئولیت را از واسطه ها به کاربر منتقل می کنند و این امر برای عده‌ای جنبه منفی خواهد داشت. طراحی محصولاتی که خطر خطای کاربر را به حداقل می‌رسانند، می‌تواند یک چالش دشوار باشد چون برنامه‌ها روی بلاکچین‌های غیرقابل تغییر قرار می‌گیرند.

تجربه بد برای کاربر:

در حال حاضر استفاده از برنامه های DeFi بیشتر به تلاش کاربر متکی است. برای اینکه برنامه‌های DeFi تبدیل به یکی از عناصر اصلی سیستم اقتصادی در سراسر جهان شود، باید مزیتی ملموس فراهم کنند که باعث ایجاد انگیزه در کاربران شود تا از سیستم عادی به سیستم Defi روی آورند.

اکوسیستم بهم ریخته:

اغلب جستجو برای یافتن ابزاری که جهت استفاده برای یک مورد به خصوص مناسب باشد کار دلهره آوری است و کاربران باید توانایی یافتن ساده ترین ابزار‌ها را داشته باشند. نه تنها ساختن این برنامه‌های کاربردی، بلکه تأمل در مورد چگونگی انطباق آنها با اکوسیستم گسترده DeFi نیز به نوع خود یک چالش محسوب می‌شود.

تفاوت بین دیفای و بانکداری باز چیست؟

به شیوه‌ای که در آن از طریق API  امکان دسترسی به داده های مالی برای ارائه دهندگان خدمات مالی فراهم می‌شود، بانکداری باز می‌گویند. در این شیوه امکان شبکه کردن حساب‌ها و داده‌ها بین بانک‌ها و مؤسسات مالی غیر بانکی نیز وجود دارد. در واقع این شیوه، در سیستم اقتصادی عادی انواع جدیدی از محصولات و خدمات را ارائه می‌کند.

با این حال، DeFi یک سیستم اقتصادی کاملاً جدید را پیشنهاد می‌کند که مستقل از زیرساخت‌های فعلی است. معمولاً از DeFi با عنوان امورمالی باز نیز یاد می شود.

برای مثال بانکداری آزاد می تواند به شیوه‌ای امن مدیریت همه ابزارهای مالی سنتی را با استخراج اطلاعات از چندین بانک و موسسه در یک برنامه ارائه کند و از طرف دیگر امور مالی غیرمتمرکز می‌تواند مدیریت ابزارهای مالی جدید و روشهای جدید تعامل با آنها را فراهم کند.

جمع بندی

امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) بر ساخت نوعی خدمات مالی تمرکز کرده است که از شکل عادی و دولتی امور مالی فاصله دارد. این امر  سیستم اقتصادی شفاف تر و باز تری از خود به جا می‌گذارد که به طور بالقوه مانع از سانسور و تبعیض در سراسر کره زمین خواهد شد. با وجود اینکه ایده وسوسه انگیزی است اما  تمرکز زدایی در همه امور سودمند نیست. برای ساختن مجموعه‌ای مفید از محصولات مالی متن باز، یافتن مواردی بسیار مهم است که به بهترین شکل با ویژگی‌های بلاکچین تناسب دارد . 

DeFi در صورت موفقیت قدرت را از سازمان های متمرکز بزرگ گرفته و آن را به صورت متن باز در اختیار جامعه و در نتیجه افراد قرار می‌دهد. هنگامی که DeFi برای پذیرش جریان اصلی آماده شود، مشخص می‌شود که کدام یک سیستم اقتصادی کارآمدتری ایجاد می‌کنند.

مقالات مرتبط

نظرات کاربران
تا کنون کسی برای این مطلب نظری نداده است. اولین نفری باشید که نظر می دهد!
{{comment.creator}} {{comment.createDate}}
{{comment.description}}
{{reply.creator}} {{reply.createDate}}
{{reply.description}}
{{blog.content.commentsForm.errorMessage}}
{{blog.content.commentsForm.successMessage}}